Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΟΚΚΙΝΙΑΣ
4-8 ΜΑΡΤΗ 1944
Το χρονικό των όσων έγιναν το 5ήμερο εκείνο,
από τις 4 έως 8 Μάρτη 1944:
Σάββατο 4 Μάρτη 1944:Χωροφύλακες και ταγματασφαλίτες προσπαθούν να εισβάλλουν από δυο διαφορετικά σημεία στην πόλη της Κοκκινιάς, χωρίς όμως αποτέλεσμα, αφού αναχαιτίζονται από τους αγωνιστές του ΕΛΑΣ. Το ίδιο μάλιστα βράδυ οι αγωνιστές του ΕΛΑΣ συγκαλούν κοινή σύσκεψη ΕΑΜιτών και ΕΛΑΣιτών αποφασίζοντας γενική επιφυλακή κι ενημέρωση του Κοκκινιώτικου λαού.
Κυριακή 5 Μάρτη 1944: Οι Κοκκινιώτες απαντούν με μεγαλειώδες συλλαλητήριο κατά της τρομοκρατίας το οποίο γίνεται στην πλατεία του Αγίου Νικολάου, ενώ παράλληλα απαιτούν συσσίτιο για τα παιδιά. Στο τέλος όμως του συλλαλητηρίου η πόλη δέχεται πολυμέτωπη επιδρομή, για να καταλήξει μετά από αιματηρές μάχες στην οπισθοχώρηση των Γερμανών και των ντόπιων συνεργατών τους.
Δευτέρα 6 Μάρτη 1944: Ο Πειραιάς ξυπνά με μαζική πανεργατική απεργία κατά της τρομοκρατίας του λαού της Κοκκινιάς και η συμμετοχή κι η αλληλεγγύη των εργατών και του λαού προς τους Κοκκινιώτες είναι πραγματικά απίστευτη. Η πόλη δέχεται όμως σχεδιασμένη επιδρομή, που καταλήγει -μετά την αιματοχυσία- σε άτακτη φυγή των φασιστών.
Τρίτη 7 Μάρτη 1944: Οι επιθέσεις των Γερμανών όλο και δυναμώνουν και ακολουθούν μάχες σώμα με σώμα για την κατάληψη του κάθε δρόμου της πόλης. Ο ΕΛΑΣ αρχίζει να υποχωρεί λόγω έλλειψης πυρομαχικών και η Κοκκινιά κυκλώνεται από -περίπου- 1.800 Ναζί, αλλά και ντόπιους συνεργάτες τους.
Τετάρτη 8 Μάρτη 1944: Οι Ναζί κι οι ντόπιοι συνεργάτες τους ξημερώνονται ταμπουρωμένοι στο σχολείο (Γρεβενών και Ραιδεστού), ενώ περιμετρικά τους φρουρούν οπλοπολυβόλα. Κατά τη διάρκεια της νύχτας κάνουν μικρές επιδρομές στην πόλη, τρομοκρατούν και συλλαμβάνουν Κοκκινιώτες, ερευνώντας εξονυχιστικά τα σπίτια για μαχητές του ΕΛΑΣ και του ΕΑΜ. Με εκφοβιστικές μάλιστα ανακοινώσεις από τα δικά τους «χωνιά», οι Ναζί επιχειρούν –χωρίς όμως αποτέλεσμα- να στρέψουν τον Κοκκινιώτικο λαό κατά του ΕΛΑΣ, του ΕΑΜ και της ΕΠΟΝ. Δηλώνουν μάλιστα ότι δεν θα πειράξουν κανέναν εάν δεν τους επιτεθεί ο ΕΛΑΣ, αποκαλύπτοντας έτσι και το αίσθημα φοβίας κι ανασφάλειας που βιώνουν οι ίδιοι μες στην «καυτή» αντιστασιακή φωλιά της Κοκκινιάς.
Το ίδιο πρωί οι ταγματασφαλίτες εκτελούν τους συλληφθέντες της 5ης Μάρτη 1944 στην πλατεία Αγίων Αναργύρων.
Αργά το απόγευμα οι Ναζί αποχωρούν από την Κοκκινιά με την κουστωδία τους – συνεργάτες τους, μεταφέροντας 300 αιχμάλωτους Κοκκινιώτες στο Χαϊδάρι.
Ο λαός της Κοκκινιάς ξεχύνεται μετά από λίγο στους αιματοβαμμένους δρόμους της πόλης και στα μπαρουτοκαπνισμένα σπίτια της, πανηγυρίζοντας για την αποχώρηση του κατακτητή. Ο Γ. Πισσάνος -Διοικητής και καπετάνιος του 3ου Τάγματος του ΕΛΑΣ- χαρακτήρισε την 7η Μάρτη 1944 σημαντική ημέρα δόξας, όπου η Κοκκινιά σφράγισε την αντιστασιακή ιστορία της. Στην έκθεση του 6ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ αναφέρεται, επίσης, πως ήταν απερίγραπτοι οι ηρωισμοί των μαχητών.
Εκείνο, όμως, που δημιούργησε πραγματικό δέος ήταν η συμμετοχή του λαού συνολικά, αφού συμμετείχαν άνδρες, γυναίκες, έφηβοι, ακόμα και παιδιά. Τρέχανε να συνδράμουν τους τραυματίες, να βρουν φυσίγγια, οπλίζονταν και ζητούσαν να οργανωθούν άμεσα στον ΕΛΑΣ. Στήριξαν την αντίσταση με όλη τους την ψυχή.
Έτσι, οι Γερμανοί κι οι ντόπιοι συνεργάτες τους δεν μπόρεσαν να πατήσουν -οργανωμένα- το πόδι τους στην Κοκκινιά, μέχρι την 17η Αυγούστου 1944, τη ημέρα δηλαδή που η πόλη έζησε την κορυφαία στιγμή της αιματοχυσίας της: Το Ιστορικό Μπλόκο της Κοκκινιάς.
Πηγές: Γιώργος Αγκυραλίδης “Νέα Κοκκινιά-Νίκαια Η προσφυγούπολη”
Δήμος Νίκαιας-Αγ. Ιωάννη Ρέντη