Εγκατάλειψη ή προσωρινό μέτρο η διακοπή

λειτουργίας Οδοντωτού;

Ερώτηση βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ

με πρωτοβουλία των Ρ. Δούρου

και Αλ. Μεϊκόπουλου

 

 

Το μέλλον της ιστορικής γραμμής του Οδοντωτού Διακοπτού – Καλαβρύτων, που η αναστολή λειτουργίας της ανακοινώθηκε πρόσφατα, μετά από 130 χρόνια συνεχούς λειτουργίας, φέρνουν στη Βουλή, με εννιά καίρια ερωτήματα προς τους αρμόδιους υπουργούς, βουλεύτριες και βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ., με πρωτοβουλία των Ρ. Δούρου και Αλ. Μεϊκόπουλου. “Θεωρεί η κυβέρνηση ότι η αναστολή λειτουργίας αποτελεί προσωρινό μέτρο ασφαλείας ή στην πράξη σηματοδοτεί την εγκατάλειψη μιας σιδηροδρομικής υποδομής με ιδιαίτερη ιστορική, τουριστική και αναπτυξιακή σημασία;”

Ειδικότερα με την κοινοβουλευτική ερώτηση προς τους Υπουργούς Υποδομών και Μεταφορών,  Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Τουρισμού, οι βουλεύτριες και βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. θέτουν τα προβλήματα της αντίφασης των κυβερνητικών εξαγγελιών του 2022 περί επέκτασης του Οδοντωτού και της σημερινής αναστολής λειτουργίας του, της ανάγκης στήριξης της τοπικής οικονομίας που πλήττεται καθώς και της απόδοσης ευθυνών. “Έχουν αποδοθεί ευθύνες για τυχόν ελλείψεις στη συντήρηση του τροχαίου υλικού και ποια είναι η συμβολή της Hellenic Train στη διασφάλιση της ασφαλούς λειτουργίας της γραμμής;” ρωτούν συγκεκριμένα.

Παράλληλα ζητούν ενημέρωση για τα “συγκεκριμένα έργα πρόληψης και προστασίας” που σχεδιάζονται “για την αντιμετώπιση των κατολισθήσεων και τη σταθεροποίηση των πρανών κατά μήκος της διαδρομής” καθώς και “το ακριβές χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης των γεωλογικών και περιβαλλοντικών μελετών” για την πλήρη αποκατάσταση της λειτουργίας της γραμμής. Ρωτούν επίσης σε ποιο στάδιο βρίσκεται σήμερα ο σχεδιασμός για “την επέκταση της γραμμής προς την Ιερά Μονή Αγίας Λαύρας και το επικαιροποιημένο χρονοδιάγραμμα υλοποίησής του”.

Τέλος θέτουν το ερώτημα αν “υπάρχει σχεδιασμός για ένα μόνιμο σύστημα παρακολούθησης, συντήρησης και προστασίας της γραμμής, ώστε να αποτραπούν αντίστοιχα προβλήματα στο μέλλον”.

 

Αναλυτικά η Ερώτηση

 

Προς τον κ. Υπουργό Υποδομών & Μεταφορών

κ. Υπουργό Περιβάλλοντος & Ενέργειας

κ. Υπουργό Τουρισμού

 

ΘΕΜΑ: Αναστολή λειτουργίας του Οδοντωτού Σιδηροδρόμου Διακοπτού – Καλαβρύτων και αβεβαιότητα για το μέλλον του ιστορικού έργου

Ο Οδοντωτός Σιδηρόδρομος Διακοπτού – Καλαβρύτων αποτελεί ένα από τα πλέον εμβληματικά έργα υποδομών της χώρας, με λειτουργία που ξεκινά από το 1896. Η ιστορική αυτή γραμμή, που διασχίζει το φαράγγι του Βουραϊκού και συνδέει τα Καλάβρυτα με το εθνικό σιδηροδρομικό δίκτυο, δεν έχει μόνο συγκοινωνιακή σημασία, αλλά αποτελεί και έναν από τους σημαντικότερους τουριστικούς πόλους της Πελοποννήσου, με ιδιαίτερη συμβολή στην τοπική οικονομία.

Η γραμμή αυτή, η οποία φέτος συμπλήρωσε 130 χρόνια συνεχούς λειτουργίας, αποτελεί μοναδικό τεχνικό έργο διεθνούς φήμης και ταυτόχρονα κομμάτι της ιστορίας, της πολιτιστικής ταυτότητας και της οικονομικής ζωής της περιοχής των Καλαβρύτων και της Αιγιαλείας.

Τα προηγούμενα χρόνια, η κυβέρνηση προχώρησε σε εξαγγελίες για επέκταση της γραμμής του Οδοντωτού προς την Ιερά Μονή Αγίας Λαύρας. Το 2022 μάλιστα ο ίδιος ο Πρωθυπουργός, είχε ανακοινώσει την προοπτική υλοποίησης της συγκεκριμένης επέκτασης, παρουσιάζοντάς την ως έργο που θα ενίσχυε τον τουρισμό και θα αναβάθμιζε συνολικά την αναπτυξιακή προοπτική της περιοχής.

Στις 12/03/2026 ωστόσο, και ώρες μετά τις εκδηλώσεις για τον εορτασμό της επετείου έναρξης λειτουργίας του Οδοντωτού, ανακοινώνεται η αναστολή λειτουργίας της υφιστάμενης γραμμής.

Συγκεκριμένα, ανακοινώθηκε η αναστολή λειτουργίας του Οδοντωτού Σιδηροδρόμου, με αιτιολογία την ένταση των φυσικών φαινομένων και την αύξηση των κατολισθήσεων βράχων σε τμήματα της διαδρομής στο όρος Χελμός, γεγονός που – σύμφωνα με τον διαχειριστή της υποδομής – επιβάλλει την επαναξιολόγηση των συνθηκών λειτουργίας της γραμμής και τη διενέργεια γεωλογικών μελετών.

Η εξέλιξη αυτή προκαλεί έντονο προβληματισμό στην τοπική κοινωνία και στους φορείς της περιοχής. Ιδιαίτερα αν ληφθεί υπόψη ότι η λειτουργία του Οδοντωτού δεν αποτελεί απλώς μια τουριστική δραστηριότητα, αλλά βασικό πυλώνα οικονομικής δραστηριότητας για την ευρύτερη περιοχή των Καλαβρύτων και της Αιγιαλείας.

Παράλληλα, σύμφωνα με δημόσιες τοποθετήσεις αρμοδίων παραγόντων, το τελευταίο διάστημα είχαν σημειωθεί επανειλημμένα περιστατικά δυσλειτουργίας στη γραμμή, όπως ακυρώσεις δρομολογίων λόγω πτώσης βράχων ή φερτών υλικών στις γραμμές, αλλά και βλάβες σε συρμούς σε δύσβατα σημεία της διαδρομής, που σε ορισμένες περιπτώσεις οδήγησαν ακόμη και σε πολύωρους εγκλωβισμούς επιβατών.

Τα γεγονότα αυτά αναδεικνύουν την ανάγκη ουσιαστικής και διαρκούς συντήρησης της υποδομής και του τροχαίου υλικού, καθώς και τη σημασία του αποτελεσματικού συντονισμού μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων για τη διασφάλιση της ασφάλειας επιβατών και εργαζομένων.

Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί επίσης το γεγονός ότι, σύμφωνα με δηλώσεις του αναπληρωτή Υπουργού Μεταφορών, σημαντικός αριθμός περιστατικών δυσλειτουργίας συνδέεται με αστοχίες του τροχαίου υλικού, γεγονός που εγείρει ερωτήματα σχετικά με την επάρκεια της συντήρησης.

Ταυτόχρονα, από την ανακοίνωση του ΟΣΕ, προκύπτει ότι την ευθύνη για την υποδομή αναλαμβάνει το Δημόσιο ως διαχειριστής, γεγονός που σημαίνει ότι η κρατική επιδότηση προς τη Hellenic Train – ύψους άνω των 50 εκατομμυρίων ευρώ ετησίως – δεν επηρεάζεται, παρά τα ζητήματα λειτουργίας της γραμμής και τις δυσλειτουργίες που έχουν καταγραφεί.

Την ίδια στιγμή, η διακοπή λειτουργίας της γραμμής προκαλεί ήδη σημαντικές επιπτώσεις στην τοπική οικονομία των Καλαβρύτων και της Αιγιαλείας, καθώς ο Οδοντωτός αποτελεί βασικό πόλο τουριστικής δραστηριότητας και εισοδήματος για την περιοχή.

Επιπλέον, η σιδηροδρομική διαδρομή διέρχεται από περιοχές ιδιαίτερης περιβαλλοντικής αξίας που εντάσσονται στο δίκτυο Natura 2000, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο αναγκαίο έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό προστασίας, συντήρησης και διαχείρισης της υποδομής.

Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για τον συνολικό σχεδιασμό της Πολιτείας ως προς τη διατήρηση, τη συντήρηση και την αναβάθμιση μιας υποδομής με τόσο μεγάλη ιστορική, τεχνική και αναπτυξιακή σημασία.

Ο Οδοντωτός Σιδηρόδρομος δεν αποτελεί απλώς μια τουριστική διαδρομή, αλλά ένα ζωντανό κομμάτι της ιστορίας και της ταυτότητας της περιοχής, καθώς και βασικό εργαλείο βιώσιμης τουριστικής και οικονομικής ανάπτυξης.

Η Πολιτεία οφείλει να διασφαλίσει όχι μόνο την άμεση και ασφαλή επαναλειτουργία του, αλλά και έναν σαφή, αξιόπιστο και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό για την προστασία, τη συντήρηση και την περαιτέρω αξιοποίησή του, ώστε να μην οδηγηθεί σταδιακά σε απαξίωση μια υποδομή με τόσο σημαντική τοπική, εθνική και διεθνή αξία.

Επειδή, η ασφάλεια των σιδηροδρομικών υποδομών αποτελεί βασική υποχρέωση της Πολιτείας.

Επειδή, ο Οδοντωτός Σιδηρόδρομος αποτελεί ιστορικό και τεχνικό μνημείο με σημαντική συμβολή στην τοπική και περιφερειακή οικονομία.

Επειδή, η διακοπή λειτουργίας του προκαλεί ήδη σοβαρές επιπτώσεις στην οικονομική δραστηριότητα της περιοχής.

Επειδή, η κυβέρνηση έχει εδώ και χρόνια εξαγγείλει την επέκταση της γραμμής προς την Ιερά Μονή Αγίας Λαύρας.

Επειδή, οι τοπικοί φορείς και η Τοπική Αυτοδιοίκηση έχουν επανειλημμένα ζητήσει παρεμβάσεις για την προστασία της γραμμής από κατολισθήσεις και άλλα γεωτεχνικά φαινόμενα.

Ερωτώνται οι αρμόδιοι Υπουργοί:

  1.  1. Πώς εξηγεί η κυβέρνηση την αντίφαση μεταξύ των εξαγγελιών του 2022 για επέκταση του Οδοντωτού έως την Αγία Λαύρα και της σημερινής απόφασης για αναστολή λειτουργίας της ίδιας της ιστορικής γραμμής;
  2.  2. Θεωρεί η κυβέρνηση ότι η αναστολή λειτουργίας αποτελεί προσωρινό μέτρο ασφαλείας ή στην πράξη σηματοδοτεί την εγκατάλειψη μιας σιδηροδρομικής υποδομής με ιδιαίτερη ιστορική, τουριστική και αναπτυξιακή σημασία;
  3.  3. Ποιο είναι το ακριβές χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης των γεωλογικών και περιβαλλοντικών μελετών που απαιτούνται για την επαναξιολόγηση της ασφάλειας της γραμμής;
  4.  4. Πότε εκτιμάται ότι θα αποκατασταθεί πλήρως η λειτουργία της διαδρομής Διακοπτού – Καλαβρύτων;
  5.  5. Ποια συγκεκριμένα έργα πρόληψης και προστασίας σχεδιάζονται για την αντιμετώπιση των κατολισθήσεων και τη σταθεροποίηση των πρανών κατά μήκος της διαδρομής;
  6.  6. Σε ποιο στάδιο βρίσκεται σήμερα ο σχεδιασμός για την επέκταση της γραμμής προς την Ιερά Μονή Αγίας Λαύρας και ποιο είναι το επικαιροποιημένο χρονοδιάγραμμα υλοποίησής του;
  7.  7. Έχουν αποδοθεί ευθύνες για τυχόν ελλείψεις στη συντήρηση του τροχαίου υλικού και ποια είναι η συμβολή της Hellenic Train στη διασφάλιση της ασφαλούς λειτουργίας της γραμμής;
  8.  8. Ποια μέτρα προτίθεται να λάβει η κυβέρνηση για τη στήριξη της τοπικής οικονομίας που πλήττεται από τη διακοπή λειτουργίας του Οδοντωτού Σιδηροδρόμου;
  9.  9. Υπάρχει σχεδιασμός για ένα μόνιμο σύστημα παρακολούθησης, συντήρησης και προστασίας της γραμμής, ώστε να αποτραπούν αντίστοιχα προβλήματα στο μέλλον;

 

Οι ερωτώσες βουλεύτριες και ερωτώντες βουλευτές

 

Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος

Δούρου Ρένα

 

 

Βέττα Καλλιόπη

Γαβρήλος Γεώργιος

Γιαννούλης Χρήστος

Ζαμπάρας Μιλτιάδης (Μίλτος)

Καλαματιανός Διονύσιος

Κοντοτόλη Μαρίνα

Μπάρκας Κωνσταντίνος (Κώστας)

Νοτοπούλου Αικατερίνη (Κατερίνα)

Παναγιωτόπουλος Ανδρέας

Τσαπανίδου Παρθένα (Πόπη)

Ψυχογιός Γεώργιος

 

Ρένα Δούρου

Βουλεύτρια ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ.

Αθήνα Β2 Δυτικός Τομέας

Τομεάρχισσα Εξωτερικών

Γραμματέας Επιτροπής Ευρωπαϊκών Υποθέσεων

της Βουλής των Ελλήνων